Bloggfęrslur mįnašarins, jślķ 2008

Af skętingi og rassįlfum...

Mikill lofthiti getur oft veriš vitsmunalķfinu stoldiš andstęšur og sannašist ķ gęr žegar tveir blašamenn uršu sér og stétt sinni til skammar ķ beinni, fyrst Sverrir Stormsker og sķšan Helgi Seljan.

helgi seljansverrir_stormsker_435548

Žaš er reyndar dįlķtiš śt ķ hött aš listamašurinn Sverrir Stormsker skuli vera śtvarpsmašur. Hann er aš mörgu leyti skemmtilegur listamašur og žį mešal annars fyrir žaš aš hafa engar grensur ķ žvķ sem hann segir - ekki frekar en sjįlfur Megas.

Ég heyrši ekki vištal Sverris viš Gušna Įgśstsson ķ gęr sem fręgt varš fyrir aš Gušni gekk aš lokum śt ķ beinni. Žaš mį deila um hvort žaš séu rétt višbrögš en af žvķ sem hefur veriš bloggaš um žįttinn af žeim sem heyršu er lķtill vafi į aš Sverrir var hér utan viš allt velsęmi. Alltaf spurning hvernig eigi aš bregšast viš slķku en žaš eru nokkuš svo ešlileg višbrögš aš standa upp og fara žegar manni er misbošiš.

Stormskerinn ku mešal annars haft yfir ęrumeišandi gaspur um fjarstadda menn eins og Sigurbjörn gamla biskup, Įrna Matt og Steingrķm J. Žaš er allavega ekki stórmannlegt aš sitja undir hvaša rugli sem er bara af žvķ aš sį sem ruglar heldur į hljóšnema, vopni fjölmišlavaldsins. Sumir hafa tekiš žann kostinn aš žegja ķ žįttum Stormskersins sem er žekktur fyrir allskonar subbugang og sóšatal ķ hljóšnemann. Skömm žessa žįttar er allavega Sverris en ekki Gušna...

Annar sem hljóp į sig ķ beinni var Helgi vinur minn Seljan sem gekk alltof langt ķ žrįspurningum ķ vištaliviš Ólaf F. borgarstjóra. Reyndar held ég aš Ólafur hafi frekar fariš mašur aš meiri śr žeim žętti og veitir svosem ekki af aš bęta ašeins viš sig fylgi. Helgi minnti helst į rassįlfana ķ myndinni um Ronju ręningjadóttur sem voru ķ senn fyndnir og fįrįnlegir. Helgi er oft góšur og žį góšur ķ aš vera haršur eins og fréttamašur į aš vera. En žaš getur misst marks ķ dónaskap og žį er eins og Helgi lendi ķ aš hlusta bara  į sjįlfan sig. Žaš er vont, afar vont, ķ blašamennsku.

Ég er sjįlfur ekki fjarri žvķ aš borgarstjóri hafi nokkuš til sķns mįls žegar kemur aš mįlefnum Listahįskólans viš Laugaveg og er žar mikilstil sammįla Sigmundi Davķš Gunnlaugssyni skipulagshagfręšingi - hitt er hafiš yfir allan vafa ķ mķnum huga aš brottvikning hinnar mętu konu Ólafar Gušnżjar śr skipulagsrįši var utan viš allt velsęmi...


mbl.is Gušni gekk śt ķ beinni
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Krikketmót og fjórhjólaferš og gušdómlegur seinžroski...

Ķ gęr efndi frś Elķn til pulsuveislu og krikketmóts hér į Sólbakkanum og var sigurvegari mótsins jafnframt sį yngsti, Kjartan Tómasson sem keppti ķ liši meš móšur sinni, Barböru Gunnlaugsdóttur.

 IMG_4099

Į myndinni eru f.v. Elķn, Gunnlaugur eldri ķ baksżn, Kristķn, Gunnlaugur yngri, Helga, Valgeršur, Barbara, Tómas og Kjartan.

Af öšrum tķšindum mį nefna aš ķ sķšustu viku fórum viš Egill ķ fjórhjólaferš um fjöll og firnindi Śthlķšar og Laugdęla įsamt Magnśsi Skślasyni ķ Hveratśni sem segir nįnar frį feršalagi žessu og birtir į bloggsķšu sinni kvikmynd af undirritušum, auk annarra mynda. En hér aš nešan er mynd af Agli į fįknum ķ Śthlķšarhrauni og ég aftar en į žeirri nešstu Magnśs viš Kawasaki fįk sinn ķ Lambahrauni.

fjorhjolaferd  maggiskula

Jś og aš sķšustu śr žvķ aš ég er farinn aš segja fréttir śr heimahögum žį er Elķn į förum til Parķsar og veršur žar ķ tvo mįnuši ķ listamannaķbśš viš tónsmķšar. Žaš veršur langur grasekkilsdómur. Hśn fer į föstudag en žann sama dag žarf ég aš skrżšast kjólfötum til heišurs Ólafi Ragnari.

Milli fundahalda og margskonar anna er ég aš lesa frumśtgįfuna af Tómasi Jónssyni metsölubók sem ég fann hér ķ bókaragi. Hef held ég tvisvar byrjaš į žessari bók įšur, sķšast fyrir 15 įrum en hafši žį ekki žroska til aš botna neitt ķ svo furšulegri bók og henti henni frį mér. Nś er žetta frįbęr lesning og ekki eina dęmiš um aš ég standi sjįlfan mig aš žvķ aš vera gušdómlega seinžroska...


Óskabörnin skjögrandi meš grjót ķ maganum

Ķ žżsku ęvintżri segir frį ślfi sem sofnar sęll eftir vel heppnaša mįltķš en veršur fyrir žvķ aš veišimašur skiptir śt mannaketinu fyrir grjót. Bjargar um leiš heimasętu sögunnar og ömmu hennar. Žegar rįndżriš vaknar eru yfir žvķ žyngsli. Žaš skjögrar aš nęsta brunni eftir svaladrykk en hrapar žar ofan ķ og sekkur til botns. Er ślfur sį žar meš śr sögunni og engum harmdauši.

Öšru mįli gegnir um ķslensk fyrirtęki sem hafa lķkt og ślfurinn veriš skorin upp į undanförnum įrum, ekki einu sinni heldur oft. Aš žvķ hefur stašiš fįmenn stétt nżrķkra aušmanna sem meš hjįlp banka og annarra fjįrmįlafyrirtękja hafa žar tekiš sjóšina, eigiš fé fyrirtękjanna, śt śr žeim en sett skuldir ķ stašin. Skuldir žessar eru fyrirtękjunum žungar, žau skjögra nś um og einhver munu hrapa til daušs lķkt og ślfurinn ķ Raušhettusögunni.

En ólķku er hér saman aš jafna. Ślfurinn er ķ sögunni meš illa fengna matarfylli. Ķslensku fyrirtękin hafa aftur į móti fyllt sig meš sjóšum ķ margra įratuga ólgusjó višskiptalķfsins. Lagt til žess svita žjóšarinnar og sjóšir žessir voru meš vissum hętti eign žjóšarinnar allrar. Sętir ešlilega nokkurri furšu hvernig hervirki sem žetta getur įtt sér staš ķ dagsbirtu ķ ķslensku efnahagslķfi.

 

Löglegt en sišlaust

Fórnarlömb žessara ašgerša hinna meintu aušmanna voru viš upphaf leiks veršmetin śt frį vexti og višgangi į sķšustu öld. Meš miklu og góšu framboši af lįnsfé į alžjóšlegum mörkušum var vöskum og duglegum fjįrmįlamönnum lįnaš fé til kaupa į viškomandi fyrirtęki. Ķ ženslu undanfarinna įra óx fyrirtękiš aš veršmęti og innan fįrra įra var fyrirtękiš sem keypt var fyrir 90% lįnsfé allt ķ einu tališ hafa verulegt eiginfjįrhlutfall. Žį var leikurinn endurtekinn. Aftur var śtvegaš lįnsfé, nś fyrir allri kaupupphęšinni og enn öšrum félagi selt fyrirtękiš  eša öll hlutabréf gamla félagsins. Andviršiš notaš til įframhaldandi hlutafjįrkaupa og nś kom śtrįsin til sögunnar.

Peningar flęddu śr landi og viš galopna lįnamöguleika gat sį sem įtti milljarš fjįrfest fyrir 10 milljarša į alžjóšlegum mörkušum. Eftir stóš gamla fyrirtękiš sem gat veriš flugfélag, nišurlagsverksmišja, flutningafyrirtęki eša verslun en nś meš grķšarlega skuldastöšu sem žó taldist ķ įrsreikningum višundandi. Allt vegna žess aš veršmęti sama fyrirtękis hafši veriš fęrt jafnt og žétt upp į viš į mörkušum sem stjórnaš var af fįmennum hópi ķ fįmennu landi.

Viš leik žennan réši mestu hiš sķšastnefnda. Fįmenniš og samtrygging į markaši milli fįeinna śtvalinna aušmanna sem jafnframt voru stórir hluthafar ķ bönkum landsmanna. Meš innbyršis višskiptum milli manna sem įttu margskonar sameiginlega hagsmuni tókst aš męla upp veršmęti einstakra hlutabréfa langt umfram žaš sem raunhęft getur talist. Žannig var viš upphaf leiks mišaš viš aš fyrirtękin borgušu sig upp į 5 įrum en ķ sumum tilvikum komiš upp ķ 40 įr žegar dansinn stóš sem hęst. Ķ einu tilviki voru hlutabréfakaup skuldsett fyrir fjörtķuföldu nafnverši ķ félagi sem nś er selt į genginu sex. Vešin bakviš žau hlutabréfalįn eru ķ dag harla rżr.

 

Óskabörn į braušfótum

Fyrirtęki sem fyrir įratug var skuldlķtiš metiš į 10 milljarša skuldar nś 20 milljarša og er ķ įrsreikningum metiš į 25 milljarša. Vandamįliš er aš nś žegar syrtir aš fer gamla matiš aš vera nęr lagi en žaš nżja. Fyrirtękiš sem viš fyrri dżfur ķ ķslensku efnahagslķfi stóš af sér brotsjói meš sterkri eiginfjįrstöšu berst nś ķ bökkum. Ekki žarf lengi aš lesa višskiptablöš į įrinu 2008 til aš sjį aš mörg af óskabörnum hins ķslenska atvinnulķfs eru nś ķ žessum flokki. Žessi óskabörn voru brjóstvörn okkar ķ fyrri efnahagsžrengingum en eru žaš ekki lengur.

Einhverjir munu halda žvķ fram aš umręddir athafnamenn hafi haft fullt frelsi til aš gera žaš sem gert var. Žar er samt įstęša til aš staldra viš. Umrędd fyrirtęki nutu viršingar mešal žjóšarinnar sem traustar stošir efnahagslķfsins. Sum žeirra höfšu oršiš til meš almennum samskotum ķ formi hlutafjįr eša stofnfjįrframlaga.

Mörg žessara félaga voru um skeiš į almennum markaši og einstaklingar sem hvergi komu nęrri rįšageršum um aš taka eigiš fé śt śr fyrirtękjunum töpušu žannig sparifé viš kaldrifjaš brask fįrra manna.

Žegar viš bętist svo žaš samspil sem hér var leikiš milli hinna stóru hluthafa, banka og fjįrmįlastofnana fer réttur hįkarlanna aš verša vafasamur bęši ķ lögfręšilegu og sišferšislegu tilliti. Allt žetta samspil kallar raunar į rannsókn og yfirferš mįla žar sem allt er dregiš undan steini.

Séreignarréttur ķ atvinnulķfi gefur engum rétt til aš hundsa almennar reglur sišgęšis og višskipta. Atvinnulķf landsmanna mun allt sśpa seišiš af žeim glannaskap og gręšgi sem einkennt hefur hlutafjįrbrask fįmennrar klķku fjįraflamanna. Žannig hafa fįir menn vegiš aš žeirri sameign sem atvinnulķf og hagkerfiš er žjóšinni allri. Žeir ašilar sem koma nś heim ķ heišardalinn eftir aš hafa tapaš milljöršum eru fęstir borgunarmenn fyrir žvķ tapi. Žaš er žjóšin öll sem borgar hér brśsann, beint meš kešjuverkan višskiptalķfsins. Óbeint meš versnandi skuldatryggingaįlagi rķkis og višskiptalķfs ķ landinu.

 

Afsökun ytri skilyrša

Nś er aušvitaš hęgt aš halda žvķ fram aš ef ekki hefši komiš til alžjóšleg fjįrmįlakreppa ķ heiminum žį hefšu hlutir aldrei fariš jafn illa og nś horfir ķ ķslensku višskiptalķfi. En žaš er frįleitt aš ętla hinum nżrķku višskiptajöfrum žann barnaskap aš ženslan héldi įfram til eilķfšarnóns. Lögmįl hins kapķtalķska hagkerfis eru einmitt bylgjuhreyfingar upp og nišur.

Og žó svo aš vitaskuld sé hęgt aš benda į lķtilshįttar hagstjórnarmistök undanfarinna įra koma žau sišleysi višskiptalķfsins harla lķtiš viš. Ef einhversstašar er hęgt aš skella skuldinni į stjórnvöld žį er žaš helst ķ vaxtastefnu Sešlabankans og žvķ aš eftirlit meš fjįrmįlastofnunum ķ landinu hefur veriš takmarkaš. Žar hljóta stjórnvöld aš draga nokkra lęrdóma.

Hinir nżrķku munu fęstir draga af mįlum mikla lęrdóma enda leikur žeirra geršur ķ fullkominni mešvitund. Meš žvķ aš hola fyrirtękin aš innan og setja nķšžungar skuldir inn ķ staš eiginfjįr hafa einstakir menn hagnast ótępilega og eiga margir sitt į žurru landi erlendra reikninga. Ašrir hafa nįš aš tapa ķ gambli erlendra hlutafjįrvišskipta,- en žeir töpušu žar peningum sem fengnir voru fyrirhafnarlķtiš og įn persónulegra skuldbindinga.

 

Endurmat frjįlshyggjunnar

Vandamįl žau sem hér eru rakin einskoršast ekki viš Ķsland žó ljóst sé aš ķ fįum hagkerfum vestręnum hafi veriš jafn langt gengiš eins og hér į landi. Hér er til dęmis mikill munur į Ķslandi og hinum EES löndunum tveimur, Noregi og Lichtenstein. Ofurskuldsetning er vandamįl vķša ķ ESB og einnig ķ Bandarķsku višskiptalķfi.

Hér aš framan er nefnt aš įstandiš kalli į virkara fjįrmįlaeftirlit, rannsókn į žvķ sem gerst hefur og sķšast en ekki sķst endurskošun į vaxtastefnu Sešlabanka Ķslands sem hefur beinlķnis stušlaš aš śtrįsinni meš įralöngu ofurgengi ķslensku krónunnar.

En hin alžjóšlega fjįrmįlakreppa er lķka skipbrot žeirrar óheftu frjįlshyggju sem rišiš hefur hśsum um allan heim um langt įrabil. Hópur breskra hagfręšinga bošar nś endurmat ķ anda New Deal stefnu Roosevelts. Žaš er mikilvęgt aš viš Ķslendingar fylgjumst vel meš žeirri umręšu og hętt verši aš horfa til patentlausna ķ hagkerfinu, hvort sem žaš er Friedman, Greenpeace eša ESB hillingar sem hinir trśgjörnu vilja veifa.

(Birt ķ Morgunblašinu föstudaginn 25. jślķ 2008)

 


Lķtiš er eftir hęgri gręnt...

Markašurinn birtir ķ dag athyglisvert vištal Björns Inga Hrafnssonar blašamanns viš erfšaprinsana tvo ķ Sjįlfstęšisflokki, žį Illuga Gunnarsson og Bjarna Benediktsson. Žar rekja žeir félagar hagstjórnarmistök Sjįlfstęšisflokksins, ógöngur vaxtastefnu Sešlabankans og eru ķ žessu mjög samdóma žvķ sem viš Framsóknarmenn höfum veriš aš segja ķ heilt įr. Vaxtastefnan drepur atvinnulķfiš og mun aš lokum fella krónuna. Rétt strįkar!

Einhverjir hefšu kannski ętlaš blašamanninum aš vekja athygli į žessari samsvörun en til žess aš sanngirni blašamanns sé gętt gagnvart kollega,- žį er žaš ekki raunhęft. En vķst er aš Geir Haarde, Sešlabankinn og fjįrmįlarįšherrann fį žaš ķ raun og veru óžvegiš ķ žessu vištali viš framtķšarleištoga Sjįlfstęšisflokksins. Allir löšrungašir hęgri vinstri.

En žaš eru önnur stórtķšindi ķ vištalinu. Fyrir kosningar hampaši Sjįlfstęšisflokkurinn gręnum fįlka, ekki žó af žvķ aš slegiš hafi ķ fišurfénaš žann heldur til aš vekja athygli į umhverfisvęnni lķnu flokksins. Fyrir kosningar kom fyrrnefndur Illugi Gunnarsson fram sem talsmašur hęgri gręnna sjónarmiša. Žaš er harla lķtiš eftir af žessum gręna lit ķ dag og greinilegar engir fyrirvarar viš neinar stórišjuframkvęmdir lengur į boršinu. Hvergi skal gefiš eftir og langt sķšan jafn grķmulaus stórišjustefna hefur sést į prenti eins og einmitt ķ ummęlum Illuga žegar hann segir ķ umręddu vištali. Fyrir nś utan žį stefnu aš stórišjan skuli tosa okkur śr kreppunni segir hinn hęgri gręni talsmašur flokksins:

Sķšan skulum viš ekki gleyma žvķ aš fjįrfesting ķ orkuöflun og orkufrekum išnaši er ekki einungis varnarašgerš til aš brjótast śt śr nśverandi vanda. Viš Ķslendingar erum orkuframleišendur, heimurinn hrópar į orku, og viš höfum žaš fram yfir flesta ašra aš orkan er ekki flutt śt ķ tunnum eins og olķa, žeir sem vilja nżta hana verša aš fjįrfesta į Ķslandi. Orkan okkar er hrein og endurnżjanleg og engin žjóš lętur annaš eins tękifęri fram hjį sér fara.

Hér er spilaš eftir žeirri gömlu og margrispušu plötu aš viš orka okkar Ķslendinga sé svo hrein og óspillt aš okkur beri eiginlega aš virkja sem mest og žegar kemur aš umręšu um Bitruvirkjun eru žeir félagar algerlega sammįla um aš hana hefši alls ekki įtt aš slį af.

Mér viršist svoldiš sem Sjįlfstęšismenn ķ Hveragerši séu hinir einu sem ķ dag varšveita hęgri gręna stefnu ķhaldsins og fara kannski aš verša einangrašir žar ķ įlgrįum sölum...


Alvarlegum skilnaši afstżrt...

Žaš er undarleg lķšan aš ętla sér raunverulega aš segja skiliš viš žann sem mašur ber elsku til. Fyrst ķ staš fylgir žvķ léttir undan fargi erfišrar sambśšar. Sigurtilfinning aš hafa stigiš skref sem oft hefur leitaš į hugann.

Hreinsun žvķ aldrei aftur stendur mašur frammi fyrir svikum, vonbrigšum og nišurlęgjandi uppįkomum į almannafęri. Aldrei aftur standandi framan viš sķna heittelskušu sótraušur af vonbrigšum og bręši. Aldrei aftur...

Sķšan andvökur, sįrindi og sįlarflękjur. Efasemdir og endurmat. Hinn raunverulegi sigur veršur žį fyrst žegar sįlartetrinu tekst aš hętta viš įšur bošaša įkvöršun. Jįta ķstöšuleysiš gagnvart įstinni.

IMG_4021

Viš fórum į mišvikudaginn į elskunni minni ķ tveggja daga reisu um fjöllin blį, eiginlega kvešjurśnt. Ég hef veriš aš undirbśa hana undir žetta ķ allt sumar meš allskonar dekri og snurfusi. Og svo žegar viš lišušumst ķ skakstri öręfanna, upp og nišur endalaust,  ókleifan bratta og nišur ķ óręša gilskorninga, Skęlinga og fallķsk tįkn, bęši Sveinstinds og Gjįtinds žį rennur upp fyrir mér aš til eru žau veršmęti sem aldrei verša ofmetin. Žęr vammir og skammir sem alltaf eiga fyrirgefninguna skiliš.

Enda var feršalagiš óborganlegt og fór ekki ķ baklįs fyrir en į hlašinu heima. Žį allt ķ einu brįst hśn viš meš žvermóšsku og leišindum sem vöršu nęturlangt. Morguninn eftir var allt ķ lagi eins og bara til aš minna į aš hśn Stóra Rauš var lķka meš ķ feršalaginu. Hafši drepiš į sér ķ innkeyrslunni hér viš Sólbakka en var komin ķ gott skap daginn eftir.

Og ég sem var bśinn aš auglżsa hana fala. Fyrir litlar 800 žśsundir. Žaš var aš vķsu svo hįtt verš aš enginn hefur hringt ennžį og ef einhver vogar sér žį mun ég svara eins og Jón į Loftsstöšum - meš žjósti aš žetta séu 800 žśsund - danskar!

Hśn Stóra Rauš veršur ekki seld. Ekki ķ žetta skiptiš og mįske aldrei enda įttum viš hjónakornin ķ henni frįbęrar stundir sem enginn getur sagt frį,- nema fljśgandi tittlingar inn viš Ljónstind og jį, hśn Stóra Rauš.

Hśn stendur nżskošuš, nżmįluš og stolt į hlašinu hér į Sólbakka eins og veršlaunahryssa.

(Myndin hér aš nešan er af bķlnum góša en myndin aš ofan er af okkur hjónakornunum uppi į Gjįtindi.)

husbill001

Įbyrgšarleysi sem skašar hagkerfiš

Hversvegna ętti rķkiš aš taka lįn til žess aš hjįlpa bönkunum? Spurninguna žį arna heyri ég daglega.  Ķ gęr bętti leišarahöfundur 24 stunda um betur og sakaši Framsóknarflokkinn um įbyrgšarleysi aš kalla eftir skilyršislausri eflingu gjaldeyrisforšans. Ķ tillögum sem flokkurinn lagši fram ķ sķšustu viku leggjum viš höfušįherslu į tafalausa stżrivaxtalękkun og umrędda lįntöku rķkissjóšs til stušnings krónunni og gjaldeyrisvaraforša landsmanna.

Tillagan er ekki sett fram ķ įbyrgšarleysi eins og leišarahöfundurinn heldur fram og ekki af einskęrri umhyggju fyrir aušmönnunum sem rįša bönkum landsins.

Styrkjum krónuna

Efling gjaldeyrisvaraforša landsmanna hefur margžętt hlutverk sem snertir miklu fleiri en bara žį sem reka fjįrmįlafyrirtęki ķ landinu. Krafan um aš Ķslendingar taki upp annan gjaldmišil tengist einmitt veikri stöšu krónunnar.

Žaš er framtķšarverkefni aš ręša um gjaldmišilinn og peningastefnuna en verkefni dagsins ķ dag er aš styrkja stöšu krónunnar. Meš sterkari gjaldeyrisvarasjóši er rķkiš ekki aš gefa ķslenskum bönkum peninga enda fengju hvorki žeir né rķkissjóšur umrętt fé til brśks.

Viš lįnsfjįrkreppuna sem rķšur yfir heiminn hefur žaš gerst aš vextir margra fyrirtękja hafa ķ reynd stokkiš śr um 5% ķ blandašri skuldasamsetningu krónu og erlendra gjaldmišla yfir ķ 15% okurvexti Sešlabankans. Um leiš og viš styrkjum gjaldeyrisvaraforša žjóšarinnar aukum viš lķkurnar į aš fyrirtękjum landsmanna bjóšist aftur kostur į aš taka lįn ķ öšru en hįvaxtakrónum.

Bišin til tjóns

Rķkisstjórnin hefur marg oft višurkennt žörfina į žessari lįntöku en nś er aš heyra aš kjör rķkissjóšs séu ekki nógu hagstęš. Žaš aš bķša eftir aš žau batni er mikiš hęttuspil. Mešan bešiš er blęšir hagkerfinu og žaš aftur er lķklegast til aš gera kjörin enn verri. Lįnakjör Ķslendinga rįšast af tvennu. Annarsvegar stöšu hagkerfisins og hinsvegar pólitķsku įręši og dugnaši žeirra sem fara meš stjórn landsins. Žaš er ekkert sem segir aš viš žurfum aš ręša viš Evrópumenn eina um lįn. Stęrstu peningatankar heimsins eru nś ķ austrinu, hjį Kķnverjum, Rśssum og jafnvel Indverjum og žar getur veriš möguleiki aš leita hófanna.

Geir H. Haarde hefur nś allt frį žvķ į ašalfundi Sešlabankans sl. vetur bošaš aš til standi aš rķkiš taki umrętt lįn og vęntingar višskiptalķfsins og erlendra ašila horfa til efnda į žvķ loforši. Žar eru žegar oršnar miklar vanefndir enda lišiš hįlft įr frį umręddum ašalfundi. Žaš er žvķ langsótt hjį fyrrnefndum leišarahöfundi aš saka Framsóknarflokkinn um įbyrgšarleysi. Įbyrgšarleysiš felst ķ aš skapa vęntingar og lofa ašgeršum til styrkingar į ķmynd hins ķslenska efnahagslķfs og standa svo ekki viš žaš loforš. Jį og žaš er lķka įbyrgšarleysi aš leišarahöfundar séu aš męla slķkt upp ķ forsętisrįšherra sem helst gerir sér nś til dundurs aš halda blašamannafundi um bloggsķšur samrįšherra sinna.

(Birt ķ 24 stundum ķ dag, laugardaginn 19. jślķ)


Evrópa eša lķfiš, - naušhyggja Geirs og Evrópukratanna!

Naušhyggja Geirs H Haarde ķ evruumręšunni er leiš til  aš velta Sjįlfstęšisflokknum ķ afstöšunni til ESB ašildar. En naušhyggjan er andstęša frelsisins og žaš er kalt um forsętisrįšherra žessa dagana... 

 

Žaš eru skrżtnir dagar ķ rįšherrapólitķkinni žessa dagana. Žeir eru flestir hęttir aš rķfast viš samstarfsflokkinn eins og žeir geršu ķ vetur en rķfast nś innan flokka. Kratarįšherrar um virkjanir sķn ķ milli en ķhaldiš um myntslįttu žar sem forsętisrįšherra snuprar dómsmįlarįšherra og fęr svo matrónuna utanrķkisrįšherra sér til ašstošar.

Žaš er enda sem fyrr hjónasvipur meš Geir og Ingibjörgu, herpingslegur aš vķsu. Bęši eiga allt undir aš sambśšin haldi žvķ meš henni eru taldir beggja žeirra pólitķsku lķfdagar. Samband žeirra er samband valdstreitunnar žar sem bįšir óttast aš lenda utangaršs. Verk Geirs į aš vera aš halda rķkisstjórn saman en orkan beinist nś ekki sķšur aš hans eigin flokki sem sligast žessa dagana undan ESB umręšu.

Kaupmannastéttin, bankamenn og talsmenn išnrekenda hamra nś mjög į sķnum gamla flokki aš snśa sér ķ Evrópuumręšunni og tala um mįliš eins og žaš snśi ašeins aš višskiptakjörum. Žaš vęri ešlilegt ef ESB vęri ašeins višskipta- og tollabandalag en svo er ekki. ESB er fyrst og fremst tilraun til myndunar stórrķkis meš meiri mišstżringu en įšur hefur žekkst ķ sögunni. Aš vonum žykir flestum framsżnni stjórnmįlamönnum Sjįlfstęšisflokks glapręši aš ganga žar inn vegna višskiptahagsmunanna einna,- einkum žar sem viš höfum ķ raun žį flesta unna meš EES samningi. Stóra vandamįliš ķ dag er sveiflukenndur og ótraustur gjaldmišill sem vissulega er mikiš vandamįl fyrir allan rekstur, bęši heimila og fyrirtękja.

Athafnamenn og stjórnmįlamenn margir hafa bent į aš ķ leit aš lausn komi margar leišir til greina. Lišsmenn Björgślfs Thors hafa bent į svissneskan franka, ašrir hafa talaš fyrir einhliša upptöku evru, beinni tengingu viš evru a la danir eša žį ašild aš myntbandalagi ķ gegnum EES samning eins og dómsmįlarįšherra ręšir nś og hafi hann žökk fyrir. Hugmyndin rķmar um margt viš žaš sem Valgeršur Sverrisdóttir nefndi fyrir nokkrum įrum. Illugi Gunnarsson talaši fyrir sömu hugmyndum į Išnžingi ķ vetur leiš. Svo hafa bęši Žórólfur Matthķasson og VG hafa bent į mögulegt samstarf um norręnan gjaldmišil og aušvitaš hafa fleiri hugmyndir skotiš upp kollinum. Gallinn er aš engar žeirra eru skošašar og žar kemur til samstaša forsętisrįšherrans og evrópukratanna um naušhyggjuna.

Žau Ingibjörg, Össur, Björgvin og sjįlfur erkipresturinn Įrni Pįll tala jafnan svo aš framtķšarsżnin sé annašhvort ESB - ašild eša daušinn. Forsętisrįšherra hefur ķ žessum efnum talaš naušugur viljugur upp ķ eyrun į Davķšsarmi Sjįlfstęšisflokks og sagt ķ öšru oršinu,- viš erum ekkert į leiš ķ ESB, allt er betra en evra og krónan er fķn. Samt įn sannfęringar. Ķ hinu oršinu hefur forsętisrįšherra tekiš undir meš žeirri firru aš žaš séu bara til tvęr leišir, annašhvort aš hafa allt eins og žaš er eša žį aš ganga ķ Evrópusambandiš!!!

Hluti af žessari mynd er aš stöšugt er talaš um Evrópumįl sem sérstakan og einangrašan mįlaflokk og žį įtt viš ESB mįl. Žegar viš tölum um samskipti viš ašrar įlfur eša žjóšir segjum viš ekki Asķumįl, Amerķkumįl eša Svisslendingamįl. Viš segjum bara utanrķkismįl, alžjóšamįl, utanrķkisvišskipti, alžjóšavęšing o.s.frv. Žaš aš taka öll samskipti viš ESB ķ sérstakan dilk er hluti af žeirri naušhyggju aš telja ķ raun og veru aš Ķslendingar eigi bara žį leiš fyrir höndum aš bindast ESB ķ auknum męli og helst ganga ķ ESB. Žetta er misskilningur sem veršur hverjum žeim ljós sem er nógu alžjóšasinnašur til aš skoša mįlefni Evrópu ķ samanburši, samhengi og samspili viš önnur utanrķkismįl.

Žį kemur nefnilega ķ ljós aš Ķslendingar eiga ekki val um tvęr leišir heldur óteljandi og eiga aš skoša alla kosti. Sjįlfur get ég ekki varist žeirri hugsun aš sķendurtekin mótmęli Geirs gegn öllum tilraunum til aš nį umręšunni upp śr fari žessarar tveggja kosta naušhyggju sé ķ raun tilraun hans til aš snśa afstöšu Sjįlfstęšisflokksins ķ Evrópumįlunum.  Risaešlan sé aš velta sér. Ég vona svo sannarlega aš ég hafi rangt fyrir mér, Geirs vegna og žjóšarinnar. Naušhyggjan er nefnilega andstęša frelsisins og žaš slęr mig stundum aš forsętisrįšherra sé ekki neitt mjög frjįls žessa dagana...


Gjaldžrotin og léttśšin

Hrina gjaldžrota hangir nś yfir ķ ķslensku hagkerfi. Fjöldi fyrirtękja og heimila er lęstur ķ skuldafjötra og žaš fara einhverjir į hausinn meš haustinu. Bęši einstaklingar og fyrirtęki. Aušvitaš hefur veriš hér gargandi neyslufyllerķ en mikiš er žaš grunnhyggiš fólk sem segir aš žeir sukkgjörnustu eigi bara skiliš aš fara į hausinn. Žaš verša ekki žeir - heldur allt ašrir sem verst fara.

Og žaš liggur ķ žessari heimsku mikil žversögn žvķ aušvitaš į enginn skiliš aš hlaupast undan skyldum sķnum. Gjaldžrot žżšir aš einhver er svo ófęr um aš geta nokkurntķma borgaš upp sķnar skuldir aš žaš er hętt aš innheimta žęr og ašrir taka žęr beinlķnis į sig. Skuldir hverfa ekki, žęr fęrast bara til.

Harmsagan af Kormįki Rakśel

Tökum dęmi af honum Kormįki Rakśel sem skuldsett hefur ķbśšina sem hann keypti fyrir 30 milljónir meš 27 milljóna bankalįni. Sķšan skuldar hann hįlfa ašra milljón ķ lausaskuldum og skuldar bķlinn aš fullu. Honum er rįšlagt aš selja hśsiš og fara ķ minna en veršiš sem hann fęr nśna fyrir ķbśšina er ķ mesta lagi 25 milljónir, ef honum tękist aš selja. Žar standa eftir standa 2 milljónir og fullt af lausaskuldum sem eru aš komast ķ vanskil og margfaldast. Mešal annars stórar skuldir fyrir sófasetti og utanlandsferš. Og tekjurnar duga nś rétt fyrir framfęrslu.

Į endanum gefast lįnadrottnar upp og kallinn er geršur upp. Sem er vitaskuld mikill harmleikur fyrir Kormįk  og persónulegt įfall. Sófasettiš tekur sófabśšin aftur - en žaš er samt notaš og veršlaust. Bśšin tapar. Utanlandsferšinni getur Kormįkur ekki skilaš! Feršaskrifstofan tapar. Bankinn tapar lika fé og  fjöldi annarra. Verst fer Kormįkur Rakśel śt śr žessu. Hann tapar einhverjum hluta af sjįlfsmyndinni, - oršstż sem honum er eins og okkur öllum mjög mikilvęgur. Nęstverstu śtreišina fęr 12 įra sonur Kormįks, Rakśel yngri sem tapar einhverju śt śr žeirri fyrirmynd sem föšurmyndin er honum.

En Kormįkur berst til žess aš borga smįskuldirnar sem er betra en hjį mörgum ķ sambęrilegri stöšu. Sumir verša bitrir, sinnulausir og allt aš žvķ samviskulausir ķ peningamįlum eftir śtreiš eins og žessa. Viš sem vorum ķ rekstri fyrirtękja į nķunda įratugnum žegar gjaldžrot voru tķš munum eftir einstaklingum sem fóru ekki bara einu sinni į hausinn, heldur oft og fannst sjįlfum aš žeir ęttu žaš ķ hvert sinn skiliš! Žeim fannst  semsagt aš žeir ęttu žaš alveg skiliš aš eignast žetta og hitt įn žess aš borga nokkurn tķma nokkuš fyrir žaš. Įrekstrarnir og sjįlfskaparvķtin höfšu skemmt žetta fólk og žannig er ķ hverju gjaldžroti fólgin mikil eyšilegging į žeim mannauši sem er ķ landinu.

Meš žessu er ég ekki aš halda žvķ fram aš gjaldžrotaleišin sé ķ ešli sķnu röng eša eitthvaš sem hęgt er aš komast hjį. En viš skulum alveg gera okkur grein fyrir žvķ aš hśn er vandmešfarin og hśn er alger andstęša žess aš hver mašur borgi skuldir sķnar.

Illilegur misskilningur vaxtaokrara

Verst eru gjaldžrot fyrirtękja sem geta oft veriš kešjuverkandi. Verktaki fer į hausinn og dregur fjölda heišarlegra smįverktaka meš sér ķ fallinu. Hótel į landsbyggšinni fer į hausinn. Skuldaši bónda į nęsta bę fyrir tśnžökur, hestaleiguferšir og silung. Bóndinn tapar saklaus jöršinni žar sem hann var fęddur og uppalinn. Og margir tapa į bóndanum sem skuldaši hér og žar...

Hirtingin sem er fólgin ķ gjaldžrotinu hittir yfirleitt alla ašra fyrir en eiga žaš skiliš enda sitja rįšgjafar bankanna, brušlsamir stjórnendur hins opinbera og allskonar leištogar ķ sóuninni stikkfrķ.

Viš vitum öll aš hįvaxtastefna Sešlabanka Ķslands mun reka miklu fleiri ķ gjaldžrot en nokkur įstęša er til. Sś hagfręšikenning aš meš henni sé veriš aš uppfylla hiš forna lögmįl gyšinga aš illt skuli meš illu śt reka - er illilegur misskilningur.

(Birt ķ 24 stundum 13. jślķ 2008)


Af öfugri žjóšrembu og steinsmugu ķ Danaveldi

Žjóšremba er eitt leišinlegri fyrirbęrum ķ menningunni og stafar fyrst og sķšast af vanmetakennd. Žó er öfug žjóšremba verri og leišinlegri. Hśn lżsir sér ķ žeirri vanmetakennd aš telja helst allt verra į Ķslandi en ķ öšrum löndum og aldrei geti neitt versnaš viš įhrif frį śtlöndum.

Vissulega er margt sem viš fįum utan aš til góšs fyrir samfélag og į viš um innflutning bęši verkafólks og varnings sem hingaš kemur. En žegar žvķ er haldiš fram aš fénašarinnflutningur sé landinu til góšs fęrist skörin mjög į bekkinn.

Getur leitt til örkumla

Salmonella herjar nś į fręndur okkar Dani af verra tagi en veriš hefur ķ hįlfan annan įratug žar ytra. Į fjórša žśsund liggja žar žungt haldnir af žvķ sem Politiken kallar „diarré" en slķkt hét hér įšur steinsmuga ķ ķslenskum sveitum. Įstęša veikindanna er talin sżkt kjöt af óvissum uppruna. Hluti žeirra sem veiktist var fluttur į sjśkrahśs. Salmonella er alvarlegur sjśkdómur sem getur jafnvel leitt til varanlegra örkumla og örorku. Žetta er sś framtķš sem bķšur okkur Ķslendinga ef viš heimilum innflutning į hrįu kjöti.

Žarna er bara veriš aš tala um salmonellu. Danir telja ekki meš žann fjölda sem sżkist žar įr hvert af kamfżlóbakter sem er landlęgur ķ Evrópu utan Ķslands. Hvorutveggja höfum viš veriš laus viš śr ķslenskum landbśnaši um langt įrabil og žaš er raunverulega ótrślegur įrangur. Įrangur sem į sér fįa lķka ķ verksmišjubśskap heimsins og įrangur sem er heilsufarsöryggi neytenda mikilvęgur.

Hinir öfugsnśnu sem nś vilja brjóta žessa sérstöšu nišur mega vitaskuld ekki heyra į žetta minnst og telja öllu skipta aš Evrópusambandiš hefur innleitt mjög merkilegar og strangar heilbrigšisreglur. Stašreyndin er sś aš vķša um Evrópu eru reglur eitt og raunveruleikinn annar. Žaš į ekki sķst viš um hin fįtękari lönd įlfunnar sem enn eiga langt ķ land ķ žvķ hreinlęti viš matvęlaframleišslu sem er almenn ķ Noršur Evrópu og best hér į Noršurlöndum. En aušvitaš veršur įstandiš ekkert verra hér į landi en ķ Evrópu,- žaš veršur einfaldlega svipaš žvķ sem hefur veriš ķ Danmörku ķ sumar. Sem er ekki įsęttanlegt.

Trķkķn eins og ķ ķsbirni

Rök žeirra sem vilja heimila innflutning į hrįu kjöti eru af tvennum toga. Annarsvegar falsrök um aš žaš sé naušsynlegt vegna hagsmuna sjįvarśtvegsins ķ Evrópu. Ķ žeim efnum gildir aš eftirspurn eftir ķslensku sjįvarfangi er slķk aš engar lķkur eru į aš Evrópubśar fari aš vinna gegn eigin hagsmunum śt į nokkrar kjśklingabringur. 300 žśsund manna markašur er Evrópu ekki stór.

Hin rökin eru mun veigameiri og snśa aš frjįlsum višskiptum milli landa. Žaš er rétt og skynsamleg stefna aš draga žar heldur śr hömlum og viš Ķslendingar höfum žar unniš meš öšrum žjóšum. En sérstöšu okkar sem eyžjóšar veršur aš virša.

Fyrir nokkrum vikum voru žaš einmitt talin rök fyrir annars sjįlfsögšu ķsbjarnardrįpi aš sį bar hinn illvķga bśfjįrsjśkdóm trķkin innan išra. Viš höfum veriš laus viš žann vįgest hér į landi en veršum ekki ef hrįtt svķnakjöt fer aš berast inn ķ landiš.

Léttum įlögum į frystu kjöti

Sjįlfsagt er aš koma til móts viš kröfur neytenda um lęgra verš og aukiš frelsi ķ verslun meš žvķ aš létta įlögum į frystu kjöti en viš veršum af heilbrigšisįstęšum aš sporna eftir mętti gegn žvķ aš hrįtt kjöt verši flutt eftirlitslaust inn ķ landiš. Koma žar til hagsmunir neytenda, hagsmunir nįttśru og vitaskuld lķka hagsmunir žeirra sem vinna viš framleišslu į hvķtu kjöti sem į höfušborgarsvęšinu eru jafnvel fleiri en eru ķ öllu įlverinu ķ Straumsvķk.

Žess er nś skammt aš bķša aš žjóšarsįlin gefi žvķ meiri gaum en nś er hvernig störfin verša til og mikilvęgi žess aš višhalda žeim störfum sem viš höfum. Žegar viš bętist aš matvęlakreppan ķ heiminum mun hękka heimsmarkašsverš į kjöti verulega į nęstu įrum eru komnar ęrnar įstęšur fyrir žvķ aš bķša meš žaš óheillaverk aš slįtra heilli atvinnugrein į Ķslandi.

(Birt ķ Fréttablašinu föstudaginn 11. jślķ 2008)


Af köngulóar- og hvaladrįpi

Endaši frįbęran gęrdaginn į aš ganga hér umhverfis hśskofana mķna į Sólbakka og myrša köngulęr. Hér ķ kvosinni į Selfossi er fįr af žessum įttfętlingum og ef ég ekki hreinsa žaš mesta öšru hvoru er ég fyrr en varši kominn meš skepnur žessar į sęngina mķna, ofan ķ hįlsmįliš, inn ķ bķlinn og hvur veit nema į mig berann...

En ég finn til viš verk žetta enda af žeirri sort aš ég hefi aldrei getaš žrętt öngul į mašk af mešlķšaninni meš maškinum. Köngulęr eru skynug dżr, gott ef ekki gįfuš og allavega miklar persónur. Ég held aš žęr viti stundum hvort ég er kominn til aš myrša žęr eša bara tala viš žęr. Skynja vel örvęntinguna hjį žessum krķlum sem sjįlf eru žó miklir og mér gagnlegir moršvargar. Moršferširnar valda mér oft samviskutruflunum en ég hętti žeim samt ekki. Gęti aušvitaš rįšiš meindżraeyši til aš hreinsa hér en kann betur viš aš vinna žetta skķtverk sjįlfur. Veit žannig af žvķ fyrir hvaš ég stend.

En žvķ er ég aš tala um žetta aš ķ gęrhvöld sat Gunnar Bergmann Jónsson śtgeršarmašur ķ Kastljósi og žurfti žar aš verja žann glęp aš sjómenn hans skyldu vera moršingjar. Į móti honum Sigursteinn Mįsson sem einhverntķma var nś talinn meš.

"Žaš er fullt af fólki sem ofbżšur aš sjį gert aš žessum dżrum," sagši Sigursteinn og var žar aš lżsa žvķ žegar skrokk af nżveiddri hrefnu var flensašur um borš ķ litlum hvalveišibįt. "Bętti svo viš glottandi,- žetta eru stór dżr."  Žaš tekur aušvitaš enginn alvarlega aš žaš sé meiri glępur aš drepa stór dżr en lķtil, heimsk eša gįfuš, falleg eša ljót.

Ef ég tęki nś kvikmynd af köngulóarfjölskyldunni sem flżr ķ ofboši undan moršferš minni undir mišnótt. Eša birti ęvisögu laxskepnu sem veiddur er vikulega sumarlangt og sleppt aš žvķ loknu, heyr sitt daušastrķš aftur og aftur en ekki bara einu sinni eins og viš flest. Eša sżndi į kvikmynd lķf galtar ķ ķslensku svķnabśi, hlekkjašur ķ bįs į höršum steini.

Aušvitaš er hęgt aš ofbjóša og misbjóša tilfinningum fólks meš nógu nįkvęmum lżsingum į žjįningum ferfętlinga, fugla og hvalfiska. En til hvers? Ef žaš er gert til žess aš stušla aš dżravernd og mannśšlegri mešferš į skepnum, villtum og ręktušum žį er žaš hiš mesta naušsynjamįl. Raunar er margt ķ okkar nśtķma landbśnaši sem illa stenst žaš sem nóbilskįldiš kallaši hundrušustuogelleftu mešferš į dżrum. Kannski erum viš žar verri ķ dag en viš vorum į dögum žeirra įa okkar sem lögšu sömu sultarpķnuna į vinnufólk sitt og bśfénaš. Og skeyttu žvķ mįtulega žó žaš lélegasta drępist af hor, nišursetningar og vankakindur.

En hvalveišar eiga ekkert skylt viš illa mešferš į skepnum. Fyrir utan hvaš einn hvalur getur fętt miklu fleiri en til dęmis ein rękja eša ein hęna... Ef einhver fęšuöflun śr dżrarķkinu er mannśšleg og heilbrigš žį eru žaš einmitt veišar į villtum skepnum sem fį uns skutullinn hęfir aš lifa žvķ frjįlsa lķfi sem nįttśran gefur. Eru enda heilnęmari matur en margt af žvķ hormóna - og kamfżlóketi sem verksmišjubśskapur leišir yfir okkur...

En hvernig lęt ég - Sigursteinn Mįsson og allir hans įrar ķ Greenpeace og Sea Shepheard eru vitaskuld gręnmetisętur, leggja sér aldrei annaš en tómat og kartöflu til munns. Sjįlfur ólst ég upp ķ gróšurhśsum innan um misvitrar gręnmetisplöntur. Og man žęr stundir žegar fašir minn fann snigil og myrti hann žegar meš hamarshaus en ég sjįlfur lįtinn standa meš sjóšheita vatnsbunu yfir moldarbeši svo drepa mętti ķ žvķ allt kvikt įšur en nż ręktun var hafin. Köngulęr, maška, jįrnsmišu, grįpöddur, margfętlur og ótal fleiri vini mķns barnshjarta. Umhverfisvęn og hreinleg moršašferš. En hvaš ętli žaš séu mörg lķf bakviš einn raušann tómatinn...


Nęsta sķša »

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband